Synergie op het Onderwijspark

In Meppel verrijst de komende jaren Onderwijspark Ezinge. Een bijzondere locatie met een bijzondere combinatie van onderwijsinstellingen. Een openbare middelbare scholengemeenschap (Stad en Esch), een school voor praktijkonderwijs (Rechterenschool), een instelling voor voortgezet speciaal onderwijs (De Ambelt) en het Regionaal Opleidingen Centrum voor middelbaar beroepsonderwijs en volwasseneneducatie (Drenthe College) krijgen gezamenlijke huisvesting op één terrein.

De nieuwe huisvesting wordt ontwikkeld en geëxploiteerd door de Drenthse woningcorporatie Woonconcept. Veldhoen + Company ondersteunt de scholen bij de vaststelling van de gezamenlijke uitgangspunten en het daaruit volgend integraal functioneel Programma van Eisen.

Ezinge komt op een bijzondere locatie in Meppel

Ezinge is een gebied van vier hectare vlak naast het station, dat vroeger in gebruik was door Friesland Foods. Toen het bedrijf ging saneren en fuseren, kwam de plek vrij voor een nieuwe bestemming. Dat was een gouden kans voor de gemeente en de onderwijsinstellingen in deze stad. Meppel wil zich namelijk profileren als onderwijsstad en het onderwijs beter organiseren dan elders. Het is de bedoeling dat mensen van hun eilandjes afkomen, zodat de samenwerking tussen onderwijsinstellingen onderling en tussen het onderwijs en het bedrijfsleven verbetert. Ezinge kwam vrij op het moment dat er een groot probleem was binnen de onderwijshuisvesting. Stad en Esch, maar ook het Drenthe College heeft sterk verouderde schoolgebouwen. Ezinge bood de kans dat in één keer op te lossen.

Verouderde schoolgebouwen, wat is precies het probleem?

Een van de bestaande schoolgebouwen van Stad en Esch in Meppel is meer dan honderd jaar oud, heeft kleine ruimtes en dikke muren die er niet zomaar tussenuit kunnen worden gehaald. Het gebouw matcht niet meer goed met de onderwijskundige ontwikkelingen en de daarmee gepaard gaande behoeften. Door allerlei tussentijdse aanpassingen is het een doolhof geworden, dat grote beperkingen oplegt. Voor ICT-toepassingen is er bijvoorbeeld te weinig ruimte. Het gebouw is verder klimatologisch slecht met een enorm verlies aan warmte.  Het huidige gebouw van het Drenthe College past ook niet meer op de onderwijsconcepten die je tegenwoordig hebt, zoals het in kleinere groepen werken of juist grote groepen in één keer gezamelijk lesgeven.

Voordelen van de samenwerking in één onderwijspark

Er kan nu efficienter worden omgegaan met de ruimte. Bepaalde dingen kunnen nooit alleen vormgegeven worden, bijvoorbeeld een college- of theaterzaal. Samen kan dit waarschijnlijk wel. Daarnaast heeft elke school ruimtes die maar een beperkt aantal uren in de week worden gebruikt, bijvoorbeeld voor creatieve vakken zoals muziek of dans. Ook het openstellen voor de buurt is een goede manier om de exploitatie te optimaliseren. Een school is gemiddeld veertig weken per jaar en acht uur per dag open, daarbuiten wordt ze niet gebruikt.

Het nieuwe concept op Ezinge

Ezinge biedt grote kansen om de bovenbouw van het vmbo en het mbo aan elkaar te koppelen zodat er ook fysiek doorgaande leerlijnen gemaakt kunnen worden van het derde jaar vmbo tot de eindkwalificatie van het mbo. Juist de overgang van het vmbo naar het mbo is erg kwetsbaar. Te veel leerlingen lopen het risico vroegtijdig de school te verlaten. De programma’s zullen beter op elkaar aangesloten kunnen worden. De docenten van beide scholen kunnen elkaar makkelijker spreken dan nu. Dat kan het mbo helpen beter om te gaan met de leerlingen die het aangeboden krijgt. Omgekeerd kan het voor een vmbo-docent heel goed zijn om te weten wat er bereikt moet zijn als een leerling naar het mbo gaat. Leerlingen hoeven verder bij de overstap naar het mbo fysiek niet een andere plek. Ook dat draagt ertoe bij dat minder leerlingen uitvallen. In het meest extreme geval kan het zo zijn dat een groep docenten vijf jaar lang verantwoordelijk wordt voor een dezelfde groep leerlingen, waardoor het feitelijk één opleiding wordt. Het is dan voor de leerling nauwelijks merkbaar wanneer deze overstapt naar het mbo.

Zo’ n gebouw kost veel geld en door goede verbindingen te maken zou het veel kunnen betekenen voor de samenleving. Het onderwijspark kan een bruisend punt in de buurt zijn, waar bijvoorbeeld ook werknemers kunnen werken aan hun eigen ontwikkeling. Nog een stap verder: door de samenwerking op Ezinge zijn er kansen om het onderwijs beter aan te laten sluiten op wat het bedrijfsleven vraagt.

De interesse van Woonconcept om het onderwijspark te ontwikkelen en te exploiteren

Voor Woonconcept staat de kwaliteit van leven centraal. Daarbij moet de leefbaarheid goed zijn, niet alleen in de aangrenzende buurt, maar ook in heel Meppel en de regio. Onderwijs speelt in die leefbaarheid een belangrijke rol, ook in de keuze van huurders om ergens wel of niet te gaan wonen. Investeren in het onderwijs versterkt dus de leefbaarheid en daarmee ook de positie van het vastgoed. Er wordt daarom niet alleen in woningen geinvesteerd, maar ook in bijvoorbeeld gezondheidscentra, infrastructuur en scholen. Een tweede richtlijn voor Woonconcept is kwaliteit. De uitdaging is om in het park qua architectuur en stedenbouw iets heel moois neer te zetten. Derde insteekpunt is duurzaamheid. Het park moet tenminste CO2-arm of -vrij worden. Er wordt een warmte-koudeopslag toegepast en het wordt zo ontworpen dat de gebouwen, als de schoolfunctie ooit zou wegvallen, gemakkelijk kunnen worden getransformeerd voor andere doeleinden, bijvoorbeeld kantoren of woningen. Verder wordt er gekeken naar duurzame materiaaltoepassingen.

De rol van Veldhoen + Company in het proces

Veldhoen + Company begeleidt Woonconcept om te komen tot een Programma van Eisen. Veldhoen + Company kijkt hierbij vanuit een bepaalde visie naar het proces en denkend vanuit activiteiten en de drie ruimtes, fysiek, mentaal en virtueel. Daarnaast vertaald Veldhoen + Company de visie in concrete vierkante meters. Gedurende het proces worden er bijeenkomsten met gebruikers gehouden, waarin mensen mee worden genomen in een nieuw concept. In het hele proces is er interactie met de organisatie. De mensen in de gebruikersgroepen leggen terug wat ze besproken hebben, zodat er draagvlak komt en er wordt omgekeerd informatie uit de organisatie gehaald, zodat je volledigheid krijgt. Tijdens de bijeenkomsten wordt er concreet gesproken over de activiteiten die op de scholen plaatsvinden. Dit wordt vervolgens vertaald in functionele vlekken. In deze vlekken is synergie te vinden. Er kunnen bijvoorbeeld meerdere vlekken of functionele gebieden worden geformuleerd, mits deze binnen de vierkante meters blijven die ervoor staan.

Tijdsbesteding en hoe komt het park eruit te zien

De planning is om het park in het schooljaar van 2013-2014 klaar te hebben. Hoe het eruit gaat zien, is het resultaat van het proces dat nu plaatsvindt. Op basis van de normen kan het bouwvolume dertigduizend vierkante meter bedragen. Het gebied is vier hectare groot, dus vierduizend vierkante meter. Als er bij wijze van spreken drie hoog wordt gebouwd, houd je daadwerkelijk ruimte over om het gebied een parkachtige uitstraling te geven. Het is ook de bedoeling dat het park een rustige, groene omgeving wordt waarin je op een andere manier kunt leren, bijvoorbeeld buiten. Maar het meest centraal staat de ambitie om het onderwijs zo in te vullen dat er een betere aansluiting met de leerlingen is en dat de individuele talenten meer zichtbaar worden.

Publicatiegegevens:
Tekst: 2009
Video: 2010

Image credits: Onderwijspark Ezinge & Atelierpro

Nederland Meer weten? Neem contact op met
+31 6 29 53 31 34 sheila@veldhoencompany.com