De meeste opdrachtgevers willen 1. meer wendbaar zijn, 2. een aantrekkelijke werkgever zijn en 3. kosten verlagen. Die drie zijn met elkaar verbonden, want wendbaarheid betekent goede medewerkers die goed samenwerken, met een goede samenwerking verlaag je kosten en aantrekkelijk werkgeverschap zorgt ervoor dat je goede medewerkers binnenkrijgt.

De structuur stopt de ideeën

Waar ontbreekt het hen aan? Wij constateren dat het merendeel van de medewerkers van kleine gemeentes, maar ook van multinationals gestopt zijn met positieve veranderinitiatieven, omdat hun leidinggevende ze in de weg zit. Ze zeggen tegen ons: “We hebben wel ideeën over hoe het beter, sneller en slimmer kan, maar dat stopt in de laag boven ons.”

Als wij dan met die leidinggevende spreken, zegt hij vaak: “Ja, maar wij krijgen de opdracht van boven.”

Daarom is mijn uitdagende stelling: kies voor een structuurloze organisatie. Op 14 maart houdt Veldhoen + Company een seminar waarop ik spreek over de structuurloze organisatie in 2025. 

Waarom blijft de structuur in stand?

Uiteindelijk gedijt een structuur bij de bestuurder die controle wil houden op het functioneren van zijn organisatie. Aan de andere kant zorgt die controle ervoor dat de motivatie van medewerkers daalt en het aantal veranderinitiatieven, dat nodig is om te kunnen werken, in de kiem gesmoord wordt. De vraag is wat belangrijker is: de controle van een directie of de veranderinitiatieven en de motivatie van duizend medewerkers?

Mensen als productie-eenheden werkt niet meer

Het is mijn studie en mijn vak om organisatie in te delen in kokers en lagen, waardoor controles mogelijk zijn, leidinggevenden geïnformeerd kunnen worden en dat kunnen briefen naar boven. Maar dat systeem van mensen als productie-eenheden droogt langzaam op, want daar zijn ze in Nederland te duur voor. Wat overblijft zijn mensen als samenwerkingsfactoren en als creatieve factoren. En als iemand superprofessioneel is en uniek in haar vak, wil ze niet iemand die over haar schouder meekijkt en zegt ‘Misschien als je het zo doet kan het beter.’

Daar zijn veel leidinggevenden vaak helemaal niet toe in staat, want die zijn geen specialist.

Geef die leidinggevenden ander werk

Organisaties die voorop lopen in 2025 gaan die leidinggevenden niet omscholen tot inspirator, coach of faciliterend leider. Zij slopen de keten van leidinggevende eruit en geven die een andere job. Met name in Nederland zijn de leidinggevende vaak doorgegroeide professionals. Die zijn misschien wel beter in staat om gewoon professional te zijn en inspirerend samen te werken in een voorbeeldrol.

Een organisatie gerund als machine

Als je duizend mensen in dienst hebt, is het niet één organisatie, maar bestaat die uit een creatieve tak, een projectmatige en een machinale. Een projectbedrijf wordt vaak gerund op één manier: als een machine. Per onderdeel staat vast wie wat doet en welke kwaliteit geleverd wordt, heel fragmentarisch. En vervolgens gaan ze het automatiseren, dus er is geen ruimte meer voor creativiteit. Zo’n projectfabriek die dan ontstaat heeft dan ook geen nieuwe ideeën meer.

Creatieve structuren

Zelfs bedrijven zoals indertijd 3M, waar medewerkers twintig procent van de tijd mochten besteden aan iets van henzelf, lopen vast in de structuur, waar weer een baasje op wordt gezet. Dat baasje moet ook scoren, dus hij gaat bepalen welke initiatieven goed of slecht zijn. Maar bijna niemand kan voorspellen hoe levensvatbaar een creatief idee is, zeker niet een baas uit het middelmanagement. Dat is dus meer positiebehoud dan het juiste oordeel.

Echt kosten besparen

In een dergelijke organisaties gaat ongeveer de helft van de loonkosten naar de leidinggevenden.

Veel van hen kun je beter inzetten als expert, projectlid of creatief brein; geef ze gewoon een echte opdracht.

Door ons poldermodel zijn we in Nederland kampioen van Europa in het organiseren van tussenlagen. Omdat er gepolderd moet worden, worden besluiten uitgesteld, is er vaker iemand die daar iets van vindt en is er meer overleg nodig. De Fransen gaan vaker staken, maar de Nederlanders zitten iedere week in een afdelingsoverleg te polderen. Ik weet echt niet wat beter is.

Goud in handen

Als we ons herbezinnen op hoe mensen werken en hoeveel leidinggevende lagen daarvoor nodig zijn, hebben we goud in handen. Daar kunnen we een heel grote slag slaan. Niet met hard werken, maar met slim organiseren. Want de productiviteit in Nederland staat ver onder het gemiddelde van Europa.

De eerste stap naar meer productiviteit

Een van die kansen is de structuurloze organisatie. En de eerste stap die je daarin kunt zetten, is het

het aantal vergaderingen downsizen. Denk aan al die vergaderingen waar een leidinggevende toehoort en uiteindelijk alleen ja of nee moet zeggen. Die kun je allemaal schrappen.  In mijn vorige artikel had ik het over een bestuurder van een grote organisatie. Zij zat veertig uur per week te vergaderen en ’s avonds was ze nog haar mail aan het lezen en de vergadering aan het voorbereiden. Vergaderingen vormen meer dan de helft van haar tijd. Vergaderingen, waar ze alleen maar ja of nee hoeft te zeggen.

Waarom de experts controleren?

Maar waarom moet zij dat oordeel vellen, terwijl de expert het al weet? Dit zijn leidinggevenden die ingehuurd worden om iets te vinden van wat iemand anders al geproduceerd heeft. Controle dus. Dat is zinloze structuur.

 

Wij komen leidinggevenden tegen die zeggen: “Ik moet echt een vaste plek, want ik zit altijd veertig uur per week in vergadering en moet tussentijds mijn mail checken of iets uittypen.”

Onze concurrenten zeggen dan: “Je hebt de werkplek niet nodig.”

Maar mijn antwoord is: “Misschien moet je de vergadering skippen. Leg de verantwoordelijkheid lager, bij degene die er verstand van heeft.”

Productief zijn in plaats van productiviteit remmen

Zet mensen op een positie waarin ze productief zijn en niet waarin ze productiviteit of motivatie van anderen remmen. Bij een grote gemeente hebben we ooit gemeten dat er vijf leidinggevenden lagen bezig zijn met ja of nee zeggen in plaats van met het creëren van inhoud. Dat zijn wel de duurste mensen van die organisatie die niet zoveel toevoegen voor dat geld.

Wat voeg jij toe?

Stel dus jezelf als professional, directeur of afdelingshoofd de vraag: “Voeg ik echt wat toe?”

Het antwoord hoeft niet nee te zijn. Maar bedenk of je plezier in je werk hebt. Zit je vol in je passie? Werk je met je eigen talent? Of werk je eigenlijk omdat je thuis een BMW van de 7-serie heb staan?

Meer weten?

Kom naar ons seminar op 14 maart over de organisatie van 2025.

Meer informatie over dit onderwerp? Neem contact op met Roel Geenen

Roel Geenen

Nederland

Wil je meer weten?Roel Geenen

+31 6 15025788[email protected]

Start typing and press Enter to search

Unigro activity based workingvacature marketing eindhoven